Oude wijn in nieuwe zakken?

Al langer wordt gestreefd naar betrokkenheid van inwoners bij de besluitvorming van overheden. Tot voor kort liep dit meestal via inspraakprocedures achteraf. Hierbij kunnen inwoners reageren op een voorgenomen besluit. Na zo’n procedure volgt dan de besluitvorming.

Burgerparticipatie

Inmiddels doen we dat anders: u kunt in de meeste gevallen participeren. Dit varieert van meepraten tot meedenken, meedoen of zelfs meebeslissen. Het doel hiervan is dat we met de kennis van iedereen een beter plan maken. En dat we door de kennis van iedereen te benutten een beter besluit nemen.

Niet mondig genoeg?

In de praktijk kom ik tegen dat het vaak de mondige burgers zijn die invloed uitoefenen op het beleid en de besluitvorming. Ik maak me er wel zorgen over dat de niet-mondige burger zijn stem niet laat horen. Gelukkig worden er steeds meer werkvormen ontwikkeld die ook de niet-mondige burger kunnen bereiken, zoals online inspraakmogelijkheden. We proberen het zo laagdrempelig te maken als mogelijk, zodat iedereen kan meedoen.

Soms vrijblijvend, soms niet

Afhankelijk van de fase en het gekozen niveau van burgerparticipatie (meepraten, meedenken, meedoen of meebeslissen) is participatie al dan niet vrijblijvend. In het ene geval laat je weten wat je vindt, in het andere zit je bijvoorbeeld aan de tekentafel. De ene persoon zal een voorkeur hebben voor het eerste, de andere voor het tweede. Dat vind ik iets waar we ons van bewust moeten zijn. Maar, als we hebben afgesproken dat inwoners kunnen meebeslissen, dan is hun bijdrage zwaarwegend. De gemeente bekijkt uiteraard wel of participatie in voldoende mate heeft plaatsgevonden.

Overheidsparticipatie

We gaan steeds meer toe naar overheidsparticipatie: een inwoner of groep inwoners bedenkt iets en vraagt de gemeente om medewerking. Ons antwoord is in principe ‘ja, mits’ en geen ‘nee, maar’. Dit is een omslag in ons denken en doen. De inwoners krijgen hiermee meer verantwoordelijkheid en de gemeente komt meer in een ondersteunende en faciliterende rol. Dit is allemaal geregeld in de nieuwe Omgevingswet. Overigens worden daarin ook de regels voor plannen in de openbare ruimte vereenvoudigd. Ook hier probeer ik me er hard voor te maken dat de minder mondige inwoners worden meegenomen. Ik zie het als een rol voor de politiek, als college en gemeenteraad, om goed oog te houden voor deze groep.

De buurt betrekken

Als u met een idee bij de gemeente komt, wordt van u actieve betrokkenheid verwacht van begin tot eind. Zo is het aan u om de buurt te betrekken bij uw idee en hiervoor draagvlak te krijgen. Wij vinden het dan belangrijk dat u zich ook inspant om de niet-mondige burger te bereiken. De gemeente kan daar ideeën voor aandragen, vanuit de ondersteunende rol. 

Dus, is participatie nieuwe wijn in oude zakken? Deels wel. Burgerparticipatie heeft zich heeft ontwikkeld tot een instrument om vooraf invloed uit te oefenen in plaats van achteraf. Overheidsparticipatie is wel nieuw, daar gaan we met elkaar ervaring in op doen.  

 

Kees van der Zwet

k.vanderzwet@lisse.nl

Ga naar het begin